(021)88201529-30 vip@barangroup.ir
Japanese and Learning Engilsh

کشور ژاپن و زبان انگلیسی

در ارزیابی وضعیت آموزش زبان در ژاپن، دو عامل مهم باید در نظر گرفته شوند: اول تصمیماتی که توسط وزارت آموزش گرفته می‌شوند و دومی فعالیت سازمان‌های غیردولتی.

سه مسئولیت اصلی وزارت آموزش در رابطه با آموزش زبان مشخص کردن معیارهای صلاحیت معلمان، تنظیم یک دوره تحصیلی و تائید کتب آموزشی مجاز در مدارس دولتی است. این وزارت کتب آموزشی را به یک نوع محدود نمی‌کند، بلکه هر کتاب آموزشی‌ای که نیازمندی‌های «دوره درسی» را برآورده کند، به رسمیت می‌شناسد. برای این‌که معلم زبان باشید، باید واحدهای درسی مشخصی را در یک دانشگاه گذرانده باشید؛ واحدهایی مثل قانون اساسی ژاپن، روانشناسی آموزشی، روانشناسی کودک و جوان، روش‌شناسی و واحدهای مربوط به زبان.

آموزشِ تجربه معلمی هم موردنیاز است. به‌علاوه فرد باید در آزمون هیئت آموزش هر منطقه هم قبول شود. سؤالات چندگزینه‌ای درباره دانش پیش‌زمینه‌ای و مصاحبه‌هایی که برای آزمودن توانایی صحبت کردن به زبان مقصد طراحی‌شده‌اند، موانع اصلی بر سر راه متقاضیان معلمی است.

البته معلمان ژاپنی‌ زبان‌های خارجی تا حدی در کلاس‌های خود آزادی عمل دارند و تماماً توسط توصیه‌های وزارت آموزش محدود نشده‌اند. تقریباً در تمام قسمت‌های ژاپن جلسات بین معلمان زبان‌های خارجی برقرار است که در خلال این جلسات آن‌ها می‌توانند درباره روش‌های متفاوت آموزش بحث کرده و آن‌ها را بشناسند. معلمان زبان مبتدی باید چند ماه آموزش حرفه‌ای شامل چند هفته آموزش در یک سفر دریایی بر روی کشتی را پشت سر بگذارند.

درزمینه سازمان‌های غیردولتی، معلمان زبان تحت تأثیر دو سازمان مهم بوده‌اند: اولی موسسه تحقیقات در آموزش زبان (آی‌آر‌اِل‌تی) است که در سال ۱۹۲۳ توسط هارولد ای. پالمر بنیان‌گذاری شد و دیگری شورای آموزشی زبان انگلیسی (اِلِک) است که در سال ۱۹۵۲ با کمک مالی بنیاد فورد بنا شد.

ارتباط رسمی ژاپن با اروپا و آمریکا از سال ۱۸۶۸ آغاز شد؛ زمانی که حکومت توکوگاوا قدرت سیاسی را به امپراتور میجی بازگرداند. ژاپنی‌ها ناگهان یافتند که در طول دوره ۲۵۰ ساله انزوا از بقیه کشورها عقب‌افتاده‌اند و اگر کاری انجام ندهند، به قدرت‌های خارجی، خصوصاً درزمینه علم و فناوری وابسته خواهند بود. راه‌حل دولت برای مقابله با این معضل به‌کارگیری سیاست «اغنای ملی و تقویت ارتش» بود.

کارآیی دستیاران معلم در بخش ۴٫۲ توضیح داده شد. نقش آن‌ها نه آموزش‌دهنده بلکه دستیاری برای استاد است. اگر مشخص شود دستیاران معلم در یادگیری مؤثرتر زبان‌های خارجی تأثیرگذارند، سیستم دستیار معلم به شکلی مداوم مورداستفاده گسترده‌تر قرار خواهد گرفت.

دوره مِیجی (به ژاپنی: 明治時代, Meiji jidai) دورانی چهل‌وپنج ساله از تاریخ ژاپن را در بر می‌گیرد که در آن امپراتور مِی‌جی (بیست‌وسوم اکتبر ۱۸۶۸ تا سی‌ام ژوئیه ۱۹۱۲) قدرت را در دست داشت.
با وجود مخالفت‌ها، رهبران مِی‌جی به مدرن‌سازی ژاپن ادامه دادند.

ساچینومیا ملقب به صد و بیست و دومین امپراتور ژاپن (امپراتور میجی)

دوره‌ی میجی

در این شرایط، سیاست زبانی‌ پرورش کارمندانی بود که قادر به خواندن و درک مطالب با موضوعات نظامی باشند. ارتباط مستقیم با انگلیسی‌زبان‌ها در اولویت اصلی قرار نداشت و روش ترجمه گرامری روش رایج مورداستفاده در سراسر کشور بود. تعداد کم معلمان انگلیسی‌زبان در سیستم آموزشی ژاپن هم در این تصمیم بی‌تاثیر نبود. روش طبیعی و یا مستقیم توسط تعداد کمی از معلمان پیشروی ژاپن به کار گرفته شد و توجه گروه کوچکی از معلمان را به خود جلب کرد.

پایان جنگ جهانی دوم (سال 1945) نقطه عطفی در آموزش زبان انگلیسی ژاپن بود. از این تاریخ به بعد معلمان زبان انگلیسی توجه بیشتری به بخش شفاهیِ یادگیری زبان کردند. سیاست جامع، به‌کارگیری رویکرد شفاهی بود که عمدتاً توسط شورای آموزش زبان انگلیسی (اِلِک) گسترش یافت، شورایی که در آن زبان‌شناسانی طراز اول مثل چارلز فرایز، فریمن توادِل و بسیاری دیگر طرفدار رویکرد شفاهی بودند.

تمرکز این مقاله بر روی سیاست‌های مورداستفاده در آموزش زبان انگلیسی در ژاپن است، زیرا ابعاد، تعداد کادر آموزشی، تعداد زبان‌آموزان و مکان‌های آموزشیِ هیچ زبان خارجیِ دیگری با انگلیسی قابل‌مقایسه نیست. زبان‌های آلمانی، فرانسوی و دیگر زبان‌های خارجی عمدتاً در سطح کالج و دانشگاه تدریس می‌شوند. چینیِ کلاسیک، واحدی اختیاری است که در مقطع دبیرستان آموزش داده می‌شود و از منظر روانی به‌عنوان بخشی از آموزش زبان ژاپنی پذیرفته‌شده است.

سازمانی که مسئولیت سیاست‌های یادگیری زبان به‌عنوان بخشی از برنامه آموزش مدارس را بر عهده دارد، وزارت آموزش دولت مرکزی است. این سازمان در تصمیم‌گیری‌های خود، نظرات معلمان زبان را عمدتاً به‌وسیله ده‌ها عضو کمیته که بازتاب‌دهنده عقاید موجود در حرفه آموزش زبان هستند، زیر نظر قرار می‌دهد.

یادگیری زبان خارجی از کلاس هفتم و یا اولین سال دبیرستان آغاز می‌شود. وزارت آموزش و پرورش، برنامه تحصیلی آموزش زبان در دوره‌های اول و دوم دبیرستان را تعیین می‌کند.

۱. دانش‌آموزان چه کسانی هستند و چه مدت‌زمانی تحت آموزش قرار می‌گیرند؟

باوجوداینکه گذراندن واحد زبان خارجی اجباری نیست، بیشتر از ۹۵ درصد از دانش‌آموزان در همه رده‌های سنی و در دوره‌های اول و دوم دبیرستان، انگلیسی می‌خوانند. در سه سال اولِ دوره دبیرستان آن‌ها در هفته سه تا چهار جلسه آموزش زبان ‌دارند، درحالی‌که این عدد در سه سال آخر دوره دبیرستان ۵ جلسه است. انواع کلاس‌های زبان انگلیسی و واحدهای استاندارد در جدول شماره ۱ نشان داده  ‌شده است (برای دوره اول مقطع دبیرستان تا سال ۱۹۹۳ و برای دبیرستان تا سال ۱۹۹۴).

انگلیسی سطح I درسی چندمهارتی است که شامل بازبینی دوباره مطالب انگلیسی دوره اول دبیرستان می‌شود. انگلیسی سطح II که پیشرفته‌تر است، شامل ساختارهای گرامری پیچیده‌تر و لغات سخت‌تر می‌شود.

تعداد واحد

دوره اول مقطع متوسطه

تعداد واحد

دوره دوم مقطع متوسطه

انگلیسی BK1 3 انگلیسی I 4
انگلیسی BK2 3 انگلیسی II 5
انگلیسی BK3 3 انگلیسی IIA 3
انگلیسی IIB 3
انگلیسی IIC 3

انگلیسی سطح IIA برای تمرین مکالمه، سطح IIB افزایش مهارت خواندن و سطح IIC برای تقویت جمله‌سازی است. بیشتر دبیرستان‌هایی که دانش‌آموزان خود را به رفتن به دانشگاه تشویق می‌کنند، معمولاً انگلیسی سطح IIB و IIC را به‌عنوان واحدهای درسی آموزش می‌دهند، ولی این مسئله در مورد انگلیسی سطح IIA صدق نمی‌کند. باید اشاره کرد که به‌خودی‌خود گرامر آموزش داده نمی‌شود، زیرا درکی پایه‌ای مبنی بر این مسئله وجود دارد که گرامر نه موضوعی برای درس دادن که روشی مفید برای درک ساختار زبان است.

۲. استفاده از کتب آموزشی زبان‌های خارجی که به تائید رسمی رسیده‌اند.

به نظر می‌رسد ژاپن از معدود کشورهایی در جهان باشد که برنامه آموزش زبان انگلیسی خود در مدارس را با جزئیات بسیار در بخش گرامر و انتخاب لغت شرح داده است. محدودیت‌ زیاد ممکن است جلوی خلاقیت در کتاب‌های آموزشی رسمی را بگیرد، ولی از جنبه‌های دیگر باعث تولید مواد آموزشی‌ منظم و سازمان‌یافته نیز می‌شود.

دانش‌آموزان ژاپنی‌زبان‌ در مدارس دولتی موظف‌اند از کتاب‌های آموزشی مورد تائید وزارت آموزش استفاده کنند. این کتاب‌ها به‌صورت رایگان در اختیار تمام دانش‌آموزان دوره اول دبیرستان قرار می‌گیرد. در ژاپن ۹ سال اول تحصیل، اجباری است.

برای این‌که کتب آموزشی مورد تائید قرار بگیرند، ویراستاران آن‌ها باید دوره تحصیلی پیشنهادیِ وزارت آموزش را بگذرانند. ولی این به این معنای محدودیت فعالیت‌های معلم‌محور در محیط کلاسی نیست. معلمان زبان‌های خارجی آزادند تا کتب درسی را با سطح و احتیاجات دانش‌آموزان خود تطبیق دهند.

بااین‌حال در هر مکانی، هیئت آموزشی و همین‌طور مرکز آموزش حرفه‌ای تأثیر خود را نشان می‌گذارند. اطلاعات درباره آموزش زبان انگلیسی نه‌تنها از طریق ژورنال‌های مدرسان زبان انگلیسی که از طریق هیئت آموزشی و همایش‌های کوچک و بزرگ محلی مدرسان انگلیسی که هرساله برگزار می‌شوند، منتشر می‌گردند.

«دوره درسی» به‌عنوان یکی از عوامل تعیین‌کننده در سیاست‌گذاری زبانی در ژاپن، تابه‌حال چندین بار اصلاح‌شده تا نمایانگر تغییرات رخ‌داده در این زمینه باشد. امروزه تأکید بیشتری بر روی استفاده کاربردی از انگلیسی وجود دارد. در بخش ۴ بیشتر این مسئله را توضیح خواهیم داد.

۳. روش‌های آموزش

۳٫۱ تأکید بر روی رویکرد شفاهی-استفاده از دستگاه‌های ضبط صدا در کلاس‌های انگلیسی

از سال ۱۹۴۵، سیاست دولت «مردم‌سالارانه» کردن ژاپن از روی الگوی آمریکایی بوده است. سیستم 6.3.3 تحصیلی (6 سال دبستان و دو دوره سه‌ساله دبیرستان) در ژاپن به اجرا درآمد و تصمیم گرفته شد که ۹ سال اول آن اجباری باشد. پیش‌بینی می‌شد که کمبود شدید معلمان، مدارس و امکانات برای تحقق اهداف این سیستم آموزشی جدید وجود داشته باشد.

این سیستم آموزشی دولتی جدید نقش زبان انگلیسی را ازنقطه‌نظر تدریس، گسترش داد. بنا شد تمام دانش‌آموزان دوره اول و دوم دبیرستان انگلیسی یاد بگیرند. بااین‌حال پیدا کردن معلمانی که تسلطی خوب بر زبان انگلیسی خصوصاً قابلیت‌های گوش دادن و صحبت کردن داشته باشند، دشوار بود؛ شاید به این دلیل که در زمان جنگ زبان انگلیسی مذموم بود.

تأسیس اِلِک در توکیو در سال ۱۹۵۷ با کمک مالی بنیاد فورد زمینه‌ای برای اجرای سیاست آموزش زبانی را مهیا کرد که در آن دانش‌آموزان به انگلیسی صحبت کردن تشویق می‌شدند. اِلِک به صورتی مرتب جلسات معلمان زبان انگلیسی را در بسیاری از نقاط ژاپن برگزار کرده و روش‌های رویکرد شفاهی را معرفی می‌کرد؛ چیزهایی مثل تمرین الگو، تمرین جایگزینی، تمرین میم-مِم و موارد دیگر.

نقطه مثبت کار در آن دوره این بود که بااینکه هیچ معلمی که انگلیسی ‌زبان مادریش باشد در محیط کلاسی حضور نداشت، دستگاه‌های ضبط صدا که تازه اختراع‌شده بودند این امکان را فراهم کردند تا بتوان مدل‌های گویش بومی را در محیط کلاسی بازتولید کرد. رویکرد شفاهی به علت استفاده از نوارهای صدا ناگهان محبوب شد. راه‌اندازی لابراتوار زبان در بعضی مدارس با کمک‌های محلی و دولت مرکزی انجام شد و اتحادیه لابراتوارهای زبانی شکل گرفت تا درزمینه استفاده مؤثر از این مکان‌ها به تبادل و نشر اطلاعات بپردازند. باوجود این‌ها، این سؤال که آیا استفاده از این ماشین‌ها کافی است یا نه سؤالی بی‌پاسخ‌مانده است.

۳٫۲ مکالمه شفاهی- یک انگلیسی‌زبان بومی در نقش دستیار معلم انگلیسی

به مرور فهمیدند که حتی پیچیده‌ترین آزمایشگاه‌های زبان نمی‌تواند جای تعاملات واقعی، زنده و مستقیم و رودررو با انسان‌های حقیقی –چه انگلیسی‌زبانان بومی و چه معلمان و دانش‌آموزان ژاپنی‌زبان انگلیسی- را بگیرد.

برخورد با انگلیسی‌زبانان بومی در محیط کلاسی یک تجربه ارتباطی واقعی است که در مقایسه با شبیه‌سازی و دیگر روش‌های مصنوعی ارتباطی، تأثیری بسیار زیاد و ماندگارتر دارد. بعد از به اثبات رسیدن کارآمدی آموزشِ تیمی، خصوصاً کار تیمی بین یک انگلیسی‌زبان بومی و یک معلم ژاپنیِ زبان انگلیسی، دولت تصمیم گرفت تا فارغ‌التحصیلان جوان کالج‌ها از کشورهای انگلیسی‌زبان را به‌عنوان دستیار معلم انگلیسی استخدام کند. دولت به این نتیجه‌گیری رسید که کشمکش‌های ناشی از تفاوت‌های فرهنگی بین ژاپنی‌ها و دستیارها موقعیتی مناسب برای درک عمیق‌تر این تفاوت‌ها و یافتن راهی برای مقابله با آن‌ها فراهم می‌کند.

این طرح که مورد حمایت اکثریت معلمان انگلیسیِ ژاپنی‌زبان بود، گسترده‌تر شده تا جایی که در سال تحصیلی ۱۹۹۸ حدود ۵۰۰۰ دستیار مشغول به کار بودند. بااینکه دستیاران فقط قرار بود «دستیار» باشند، خدمات آنان در نقش سفرای فرهنگی اهمیتی فوق‌العاده داشته است. حضور دستیاران در محیط کلاسی نگرش دانش‌آموزان و معلمان را که تا پیش‌ازاین هرگز در شرایط گفتگوی رودررو با انگلیسی‌زبانان بومی قرار نگرفته بودند، دگرگون کرد. به‌عبارتی‌دیگر انگلیسی نه موضوعی برای یادگیری که به ابزاری برای ارتباط تبدیل شد؛ و البته ارتباط با این مهمانان تازه تجربه‌ای دل‌نشین برای تمام افراد است. بیشتر دستیاران وظیفه خود را به‌خوبی نه‌فقط در کلاس به‌عنوان یک دستیار که در نقش «برادر و یا خواهری بزرگ‌تر و مهربان» برای دانش‌آموزان در خارج از محیط کلاسی ایفا می‌کنند.

آموزش زبانی‌ای که بر روی ارتباط تأکید می‌کند با شرایط حال حاضر همسویی دارد. برای مقابله با یک دنیای همیشه در حال تغییر، وزارت آموزش دوره تحصیلی پیشنهادی خود را اصلاح کرد؛ اصلاحاتی که از سال ۱۹۹۳ و ۱۹۹۴ به این‌سو به ترتیب برای دوره‌های اول و دوم دبیرستان به اجرا درآمد. این مسئله موضوع بخش ۵ خواهد بود.

اهمیت آموزش زبان انگلیسی در کشور ژاپن

۴. تأثیرات بر روی معلمان زبان

در ارزیابی وضعیت آموزش زبان در ژاپن، دو عامل مهم باید در نظر گرفته شوند: اول تصمیماتی که توسط وزارت آموزش گرفته می‌شوند و دومی فعالیت سازمان‌های غیردولتی.

سه مسئولیت اصلی وزارت آموزش در رابطه با آموزش زبان مشخص کردن معیارهای صلاحیت معلمان، تنظیم یک دوره تحصیلی و تائید کتب آموزشی مجاز در مدارس دولتی است. این وزارت کتب آموزشی را به یک نوع محدود نمی‌کند، بلکه هر کتاب آموزشی‌ای که نیازمندی‌های «دوره درسی» را برآورده کند، به رسمیت می‌شناسد. برای این‌که معلم زبان باشید، باید واحدهای درسی مشخصی را در یک دانشگاه گذرانده باشید؛ واحدهایی مثل قانون اساسی ژاپن، روانشناسی آموزشی، روانشناسی کودک و جوان، روش‌شناسی و واحدهای مربوط به زبان.

آموزشِ تجربه معلمی هم موردنیاز است. به‌علاوه فرد باید در آزمون هیئت آموزش هر منطقه هم قبول شود. سؤالات چندگزینه‌ای درباره دانش پیش‌زمینه‌ای و مصاحبه‌هایی که برای آزمودن توانایی صحبت کردن به زبان مقصد طراحی‌شده‌اند، موانع اصلی بر سر راه متقاضیان معلمی است.

البته معلمان ژاپنی‌ زبان‌های خارجی تا حدی در کلاس‌های خود آزادی عمل دارند و تماماً توسط توصیه‌های وزارت آموزش محدود نشده‌اند. تقریباً در تمام قسمت‌های ژاپن جلسات بین معلمان زبان‌های خارجی برقرار است که در خلال این جلسات آن‌ها می‌توانند درباره روش‌های متفاوت آموزش بحث کرده و آن‌ها را بشناسند. معلمان زبان مبتدی باید چند ماه آموزش حرفه‌ای شامل چند هفته آموزش در یک سفر دریایی بر روی کشتی را پشت سر بگذارند.

درزمینه سازمان‌های غیردولتی، معلمان زبان تحت تأثیر دو سازمان مهم بوده‌اند: اولی موسسه تحقیقات در آموزش زبان (آی‌آر‌اِل‌تی) است که در سال ۱۹۲۳ توسط هارولد ای. پالمر بنیان‌گذاری شد و دیگری شورای آموزشی زبان انگلیسی (اِلِک) است که در سال ۱۹۵۲ با کمک مالی بنیاد فورد بنا شد.

۴٫۱ هارولد ای. پالمر و موسسه تحقیقات در آموزش زبان

هارولد ای. پالمر در ژاپن به خاطر نوعی که شیوه شفاهی را ارتقا داد، معروف است. او به صورتی واضح بیان کرد که درک کافی نیست و «ادغام» برای استفاده مؤثر از زبان ضروری است. به‌عنوان اولین قدم در یادگیری زبان، مهارت بیانی تقریباً کامل از لغات و ساختارهای ساده و کاربردی حیاتی است. نظریه و روش او هنوز هم در برخی دبیرستان‌ها در ژاپن زنده است.

آی‌آر‌اِل‌تی که توسط پالمر بنیان نهاده شد، هرساله همایشی برگزار می‌کند که در آن یافته‌های آموزش زبان انگلیسی به بیش از ۱۰۰ معلم و متقاضی تدریس که از سرتاسر ژاپن آمده‌اند، ارائه می‌شود. به‌غیراز نمایش این یافته‌ها، ارائه‌ها و جلساتی هم درباره برخی نشریه‌های حال حاضر و آموزش انگلیسی به‌عنوان زبان دوم برگزار می‌شود.

۴٫۲ چارلز سی. فرایز و شورای آموزش زبان انگلیسی

Teaching and Learning English as a Foreign Language - 1945

کتاب چارلز فرایز بانام آموزش و یادگیری انگلیسی به‌عنوان یک ‌زبان خارجی (۱۹۴۵) به شکل منبعی الهام‌بخش درزمینه رویکرد کلامی در ژاپن به صورتی گسترده خوانده‌شده است. یکی از نقل‌قول‌های این کتاب که اغلب درجاهای دیگر آورده می‌شود، نقل‌قول زیر است:

فرایز

۱۹۴۵:۳

در یادگیری زبان جدید، مشکل اصلی یادگیری لغات تازه نیست. بلکه در درجه اول کسب مهارت در ساختار آوایی-درک جریان کلام، شنیدن مشخصه‌های متمایز آن و نزدیک شدن به نحوه تولید آن‌ها- است. در درجه دوم کسب مهارت درباره ویژگی‌های ترتیبی که ساختار زبان را شکل می‌دهند…

اِلِک در ابتدای فعالیت خود، توصیه های فرایز را بکار گرفته و بر روی تفاوت‌های آوایی و تمرین الگوها تمرکز کرد. به‌غیراز فرایز زبان شناسان دیگری هم برای سخنرانی به جلسات سالیانه الک آمدند. بعد از فرایز باید از نظریه یادگیری زبان خارجی توادل یادکرد که به‌عنوان «یادگیری در پنج قدم» شناخته می‌شد. توادل در سال ۱۹۶۰ و دوباره در سال ۱۹۸۰ یعنی دقیقاً ۲۰ سال بعد در اِلِک سخنرانی کرد. در سخنرانی دومش، او اطمینان داد نظریه‌ای که ۲۰ سال پیش ارائه کرده بود، هنوز هم معتبر است و او هیچ‌گاه در این مدت نظر خود را تغییر نداده است. نظریه یادگیری در پنج قدم او به شکل زیر است:

01. شناسایی
02. تقلید
03. تکرار
04. تغییر
05. انتخاب

به‌غیراز چند مورد استثنا این فرآیند پنج قدمیِ او-که با درک کردن شروع‌شده، با تقلید و تکرار ادامه می‌یابد، با تمرین‌های جابجایی الگوهای جمله‌سازی تقویت‌شده و درنهایت فعالیت‌های خلاق زبانی انتخاب می‌شوند- به نظر هنوز هم به شکلی گسترده مورداستفاده مدرسان در ژاپن است.

۴٫۳ دیگر موارد تأثیرگذار

شکل جغرافیایی مجمع‌الجزایری ژاپن، ممکن است باعث این حس شود که این کشور دژی است که پذیرای اثرگذاری خارجی و ایده‌های نو نیست. بااین‌حال همان‌طور که در بالا خواندید، مردم ژاپن آماده استقبال از مفاهیم جدید در یادگیری زبان‌های خارجی هستند. آن‌ها همیشه محدود به توصیه‌های وزارت آموزش و پرورش نبوده‌اند.

وزارت آموزش و پرورش هیچ سیاستی برای ارائه آموزش زبان خارجی در مقطع ابتدایی نداشته است؛ اما این‌طور به نظر می‌رسد که آموزش خواندن و نوشتن ژاپنی قبل از زبان‌های خارجی را به‌نوعی توصیه می‌کند.

موسسه زبان مدرن که جزو گروه ادبیات دانشگاه آموزشی توکیو (با نام فعلی دانشگاه سوکوبا) است احساس می‌کرد این مسئله توجیه‌پذیر نیست، زیرا یادگیری زبان‌های خارجی یادگیری زبان ژاپنی را سخت‌تر نمی‌کند. به خاطر این‌که تعداد معلمان انگلیسی در مقطع ابتدایی کافی نبود، این موسسه با نوارهای صدا تأثیرگذاری آموزش را آزمایش کرد. این آزمایش با کمک مالی یونسکو ممکن شد. یک کلاس با نوارهای صوتی برگزار شد و در گروه کنترل همان معلمانی که نوارها را ضبط کرده بودند، آموزش را بر عهده گرفتند. نتیجه این بود که ازنظر آماری تفاوت چشمگیری حداقل در ۴۰ جلسه کلاسی اول وجود نداشت.

دستاوردهای بالا و غیرمنتظره دانش‌آموزانی که از نوارهای صدا استفاده کرده بودند که افزایشی ناگهانی در استفاده از نوار توسط معلمان در مقطع دبستان و پیش‌دبستان منجر شد. در سال ۱۹۹۸ تخمین زده شد دو میلیون کودک یادگیری انگلیسی را قبل از کلاس هفتم شروع می‌کنند.

در چشم خارجی‌ها فرآیند تصمیم‌گیری در آموزش در ژاپن ممکن است به نظر کند بیاید. این مسئله تا حدی حقیقت دارد. بااین‌حال شروع آموزش انگلیسی در مدارس ابتدایی دولتی از سال ۲۰۰۲ شروع‌شده و در هر استان (ژاپن ۴۷ استان دارد) یک مدرسه هست که در آن انگلیسی به‌صورت آزمایشی تدریس می‌شود تا اطلاعات لازم برای آموزش انگلیسی در مدارس ابتدایی جمع‌آوری شود.

۵. روند گسترش آموزش زبان در آینده که در یک دوره تحصیلی آمده است.

چهار سیاست اساسی که در ادامه می‌آید توسط شورای موقت آموزش (رینکیوشین) اعلام‌شده و در رهنمودهای منتشره توسط وزارت آموزش بازتاب یافته‌اند. این سیاست‌ها برای دوره اول از سال ۱۹۹۳ و برای دوره دوم دبیرستان از سال ۱۹۹۴ معتبر هستند. بر طبق آن‌ها مدارس باید:

  • از افرادی با ذهن باز و کاملا مستقل استفاده کنند؛
  • اشتیاقی شدید برای یادگیری در افراد تزریق کرده و قابلیت آن‌ها برای سازگاری با محیط و یا شرایط تازه را پرورش دهند؛
  • دانش اولیه را تزریق کرده و مهارت‌هایی که لازم است همه شهروندان ژاپنی داشته باشند را بهبود دهند و محیط آموزشی را به شکلی غنی کنند که پتانسیل هر فردی به شکلی کامل‌تر تحقق یابد؛
  • درک بین‌المللی را که باعث احترام ژاپنی‌ها و غیرژاپنی‌ها به فرهنگ و سنت‌های همدیگر می‌شود، تقویت کنند.

هم‌راستا با این چهار رهنمود، اهداف سیاست‌گذاری آموزش زبانی ژاپن در آینده کمک به دانش‌آموزان برای مقابله با جهانی‌سازی همه‌جانبه و همچنین قادر ساختن آن‌ها به موفق شدن در موقعیت‌های ارتباطات بین‌المللی است. دو هدف نیازمند تأکید بیشتر هستند: بهبود قابلیت‌های ارتباطی و بهبود درک بین فرهنگی.

جدیدترین گزارش رینکیوشین در ۲۹ جولای منتشر شد. بااینکه این گزارش تقریباً همانند گزارش قبلی است، تأکیدی بر روی تقویت «ذهن برای زندگی مثبت» به آن اضافه‌شده است. این مسئله شامل ذهن و قابلیت‌های فعالیت یابی، خود یادگیری، تفکر مستقل، تصمیم‌گیری و قضاوت شخصی، کنش بر اساس تصمیم شخصی و تلاش برای یافتن راه‌حلی بهتر برای هر مشکلی در یک جامعه متشنج می‌شود. درعین‌حال رینکیوشین ویژگی‌های انسانی مطلوب را هم فهرست می‌کند؛ چیزهایی مثل ذهنی غنی و باز، داشتن روحیه همکاری و ذهنی دلسوز و پاسخ‌گو. این گزارش معمولاً بر اهمیت حفظ سلامت و بهبود قدرت جسمی به‌منظور لذت بردن از شیوه مثبت زندگی تأکید دارد. هم‌راستا با این نوع تفکر، پنج روز حضور در مدرسه بر پایه کاهش بیشتر محتوای یادگیری در برنامه‌های آموزشی باید به اجرا دربیاید.

به نظر می‌رسد هنوز «مسائل تفسیری» حل‌نشده‌ای وجود دارد که مربوط به چگونگی مرتبط ساختن مفاد یادگیری دانش‌آموز در مقطع ابتدایی با برنامه درسی دوره اول مقطع دبیرستان است. برنامه درسی مدارس دوره اول مقطع دبیرستان بر پایه این باور بناشده که دانش‌آموزان شروع به یادگیری زبان انگلیسی در سطح ابتدایی می‌کنند؛ بنابراین برنامه درس انگلیسی مدارس ابتدایی به شکلی خواهد بود که دانش‌آموزان به‌جای یادگیری خواندن و یا نوشتن از ارتباطات کلامی نظیر بازی، آواز خواندن و … به‌عنوان درس لذت ببرند. این‌که دانش آموزان در کلاس چندم شروع به یادگیری زبان انگلیسی کنند بستگی به تصمیم هر مدرسه ابتدایی دارد.

۵٫۱ برای مدارس دوره اول دولتی

توصیه‌های وزارت بر اساس تأکید بر روی قابلیت‌های ارتباطی و درک بین‌المللی است:

1) دادن اهمیت بیشتر به شنیدن و صحبت کردن بدون غفلت از خواندن و نوشتن؛
02)  تمرکز بیشتر بر روی تدریس روشن‌تر مواردی خاص به‌منظور کارآمدی بیشترِ آن؛
03) تقویت نگرشی مثبت به کسب مهارت در زبانی خارجی در میان دانش آموزان به‌منظور کمک به آن‌ها برای این‌که بتوانند زبانی خارجی را به‌خوبی صحبت کنند و همچنین بهبود درک آن‌ها از کشورهای خارجی به‌وسیله تقویت علاقه آن‌ها به زبان و فرهنگ داخل و خارج از کشور.

کتب آموزشی رسمی باید بر طبق توصیه‌های بالا ویرایش شوند و دارای ویژگی‌های زیر باشند:

1) چهار مهارت اصلی-شنیدن، صحبت کردن، خواندن و نوشتن از هم جدا خواهند بود؛
2) نوعی تطبیق انعطاف‌پذیرتر از موارد گرامری به کار گرفته خواهد شد؛
3) ۵۰۷ لغت پیشنهادشده توسط وزارت آموزش و حدود ۱۰۰۰ لغت درمجموع در کتب رسمی آورده خواهند شد.

تعداد جلسات هفتگی کلاس‌ها در طول ۴ سال به‌احتمال ‌زیاد بدین شکل خواهد بود: 3-3-(1+3)4 یا: (1+3)4 -.3-3 نحوه استفاده از آن‌یک جلسه اضافی در طول هفته به بهترین شکل، سؤالی است که باید در هر محیط خاص به آن پاسخ داده شود.

۵٫۲ برای مدارس دبیرستان دولتی

چهاراصل ذکرشده در بالا درباره آموزش زبان‌های خارجی در مقطع دبیرستان هم صدق می‌کند. تأکید بر روی ارتباط و کسب اطلاعات‌پایه و بنیادینِ موردنیاز به‌منظور درک زبان و فرهنگ در کشور و خارج از آن از موارد مشهود در نسخه اصلاح‌شده «دوره درسی» است که از سال ۱۹۹۴ به بعد در حال اجرا است.

در موضوع انواع کلاس‌های انگلیسی و فراوانی آن‌ها، تنوع بیشتری وجود داشته و نیازمندی‌های واحدی انعطاف‌پذیرتر هستند. جدول شماره ۲ احتمالاً این نکته را روشن‌تر می‌کند. انگلیسی سطح I درآمدی بر انگلیسی دوره اول است که به معنی آموزش مهارت‌های چندگانه است. انگلیسی سطح II سطحی بالاتر از سطح I دارد. مکالمه شفاهی A مربوط به مکالمات روزانه درباره محیط اطراف دانش‌آموز است. مکالمه شفاهی B به فعالیت‌های گوش کردن و مکالمه شفاهی C به صحبت کردن، بحث و مناظره مربوط می‌شود. این فعالیت‌های ارتباطی شفاهی را می‌توان در هرکدام از سال‌های تحصیلی انجام داد. انتظار می‌رود که تیم آموزشی متشکل از معلمان ژاپنیِ انگلیسی و دستیاران بومی انگلیسی‌زبانشان در بهبود قابلیت‌های ارتباطی دانش آموزان مؤثر باشند. واحدهای خواندن و نوشتن باید بعد از اتمام انگلیسی سطح I گذرانده شوند.

واحد
انگلیسی سطح 4 I
انگلیسی سطح 4 II
مکالمه شفاهی 2 A
مکالمه شفاهی 2 B
مکالمه شفاهی 2 C
خواندن 4
نوشتن 4

جدول 2

۶. سیاست آموزش زبان در سطوح آموزشی بالاتر

۶٫۱ آزمون‌های پیشرفت تحصیلی و آزمون‌های مهارت

تحصیلات عالی در ژاپن به نظر هنوز جای بیشتری برای استقلال علمی به نسبت تحصیلات دبیرستانی در اختیار قرار می‌دهد. استادان دانشگاه بر اساس قضاوت و دیدگاه شخصی خود نمره می‌دهند. تحصیلات عالی بر مبنای اراده و یادگیری شخصی است و بنابراین مطلوب است بدانیم دانشجویان چه چیزی را خودآموخته‌اند. بعضی دانشگاه‌ها آزمون‌های مهارت را در سیستم ارزیابی خود داخل کرده‌اند.

۶٫۲ ساعت‌های آموزش زبان در سطح دانشگاهی

بر اساس قانون دولتی دانشگاه‌ها در ژاپن نیازمند هشت واحد گذرانده شده در زبانی خارجی که معمولاً انگلیسی است، هستند. ولی وزارت آموزش می‌خواهد هر دانشگاهی رویکرد خود را در رابطه با آموزش زبان‌های خارجی داشته باشد تا از این طریق به دانشگاه‌ها اجازه دهد خود تصمیم بگیرند چگونه می‌خواهند قانون را اجرا کنند.

مسئله موردبحث در دهه ۱۹۹۰ این بود که آیا زبان دوم اختیاری باشد و یا اجباری. ترس از این بود که اگر کلاس‌های زبان خارجی دوم اختیاری باشند، تعداد دانشجویانی که آلمانی و یا فرانسه را انتخاب کنند، کم خواهد بود و البته تعداد متقاضیان زبان‌های کره‌ای و چینی از این هم کمتر خواهد بود. بااین‌حال در صورت انتخابی بودن دانشجویانی که به‌شدت باانگیزه هستند، قادر خواهند بود با سرعت بیشتری یاد بگیرند.

۶٫۳ سیستم دستیار معلم

کارآیی دستیاران معلم در بخش ۴٫۲ (چارلز سی. فرایز و شورای آموزش زبان انگلیسی) توضیح داده شد. نقش آن‌ها نه آموزش‌دهنده بلکه دستیاری برای استاد است. اگر مشخص شود دستیاران معلم در یادگیری مؤثرتر زبان‌های خارجی تأثیرگذارند، سیستم دستیار معلم به شکلی مداوم مورداستفاده گسترده‌تر قرار خواهد گرفت.

۶٫۴ برنامه‌های محلی

گروه‌های بزرگ تجاری تلاش کرده‌اند دانشگاه‌ها را ترغیب کنند فارغ‌التحصیلانی با مهارت‌های زبانی بهتر بیرون دهند. پاسخ دانشگاه‌ها این بوده که هدف آن‌ها تولید افراد مناسب برای تجارت نیست بلکه آن‌ها می‌خواهند افراد را آموزش دهند تا بتوانند دنیا را شناخته و قضاوتی شخصی داشته باشند.

در مواجهه با این جواب ناخوشایند در میانه دهه ۱۹۶۰، چند تن از رهبران بزرگ اقتصادی تصمیم گرفتند با جمع‌آوری کمک مالی از شرکت‌های بزرگ برنامه‌های ادغامی خود را در طول تعطیلات تابستان برگزار کنند. آن‌ها اسم آن را آی‌تی‌سی گذاشتند که مخفف دوره آموزشی فشرده بود. برای کمک به شرکت‌کنندگان برای غلبه بر هرگونه مانع روانی، آن‌ها با پرداخت پول کافی انگلیسی‌زبانان بومی جوانی را استخدام کردند که در تمام طول دوره در کنارشان باشند.

تأسف‌برانگیز است که به خاطر بحران نفتی سال ۱۹۷۳، کسب‌وکارها کمک‌های خود را متوقف کرده و برنامه‌های آی‌تی‌سی به پایان رسیدند.

بااین‌حال تعدادی از شرکت‌کنندگان سابق در دوره‌های آی‌تی‌سی که اعتمادبه‌نفس خود در صحبت و برقراری ارتباط به انگلیسی را تقویت کرده بودند، تصمیم گرفتند تا برنامه‌های مشابه آی‌تی‌سی را برای دانشجویان کم سن تر از خود برگزار کنند. امید بر این است که این دانشجویان به‌شدت باانگیزه همچنان نوآورترین افراد به‌منظور تقویت بیشتر سطح مهارت رهبران آینده خواهند بود. همچنین این امید است که این نوع برنامه‌های ادغامی گزینه دیگری در مقابل کلاس‌های انگلیسی بر پایه روش ترجمه گرامر را پیشنهاد می‌دهند.

۶٫۵ آزمون‌های مهارت

با توجه به این‌که امروزه زبان انگلیسی‌زبانی بین‌المللی است، استفاده‌کنندگان ماهر این زبان در ژاپن هم مانند بقیه دنیا خواهان زیادی دارند. برای استخدام این افراد نتایج آزمون اِیکن (آزمون مهارت انگلیسی موردحمایت وزارت آموزش در ژاپن) به‌شدت مهم هستند. در بعضی کالج و دانشگاه‌ها دانشجویانی که نمره بالایی در اِیکن گرفته‌اند، بدون حضور در برخی کلاس‌های معمول زبان انگلیسی، واحد مربوطه را پاس می‌کنند.

اخیراً علاقه به آزمون‌هایی مثل توئیک، تافل و برخی دیگر از آزمون‌های مشهور بین‌المللی رو به افزایش گذاشته و تعداد افرادی که در این آزمون‌ها شرکت می‌کنند هم زیاد شده است. از نگاه دولتی، این آزمون‌ها مطلوب‌اند زیرا بازتاب‌دهنده سطح مهارت آزمون دهندگان به شکلی منصفانه‌تر هستند و تعداد «چاپلوسانی» را که به دنبال جلب نظر معلم به شکلی تبعیض‌آمیز نسبت به خود هستند، کاهش می‌دهند.

مدارس انگلیسی زبان در کشور ژاپن

www.discoveryis.com

www.ngeschool.com

www.westgate.co.jp

Discovery International School

NGE School

Westgate Corporation

Aichi
www.maple-school.com Maple English School Akaiwa

www.ezy-english.com

www.olive-english.com

EZY English

Olive English

Akita

www.americanlanguage.jp

www.berlitz.co.jp

getschool.web.fc2.com

miljapan.com

www.sis-japan.com

www.westgate.co.jp

American Language School

Berlitz

GET School of English

MIL The Language Center

S International School

Westgate Corporation

Chiba
www.bunchkinsplayroom.com Bunchkins English Playroom Chigasaki
www.englishbug.com The English Bug Fujinomiya
www.gatewayinternational.org Gateway International Center Fujisawa

www.berlitz.co.jp

www.ceci.jp

www.fis.ed.jp

school.littleamerica.co.jp

www.thinkic.com

www.venture-kids.com

Berlitz

CECI English School

Fukuoka International School

Little America

Think International Communication

Venture Kids

Fukuoka
worldenglishschool.wix.com/worl… World English School Funabashi
michaelsenglishschool.com Michael’s English School Furuichi
www.jatisystem.com/mes My English School Gifu
www.imaginationink.biz Imagination Ink Hamamatsu
www.yesenglishschoolhashimoto.c… Y.E.S. English School Hashimoto
www.thequeens.jp The Queen’s Himeji

ace-nice.com

actschool.net

www.arkgaigo.com

www.berlitz.co.jp

www.hfls.jp

www.hiroshima-is.ac.jp

www.kf-ac.com

www.language-cafe.net

www.onomichienglishroom.com

ACE

ACT Language School

Ark Gaigo

Berlitz

Foster’s English Language Institute

Hiroshima International School

K and F English Academy

Language Cafe

Onomichi English Room

Hiroshima
www.berlitz.co.jp Berlitz Hokkaido
www.globalincs.com GlobaLincs Kagoshima

www.arkgaigo.com

www.berlitz.co.jp

www.evergreen-english.com

www.westgate.co.jp

Ark Gaigo

Berlitz

Evergreen English School

Westgate Corporation

Kanagawa
www.bartoloenglishschool.com Bartolo English School Kanazawa
www.unitylanguage.com Unity Language Kasai
www.english-please.com English-Please! Kashihara City
smilekidsinternational.com Smile Kids Kashiwa

www.creativekidsinternationalpr…

www.cubescafe.com

www.hi5kids.jp

offtheplanet.jp

Creative Kids International Preschool

Cubes English Cafe

Hi5 Kids International

Off the Planet

Kawasaki
www.3starsenglish.com Three Stars English Kitakyushu
www.scottenglishschool.com Scott English School Kitamoto
yes-yes.jp Yes English School Kofu
www.feajapan.com Future English Academy Kuki
www1.ocn.ne.jp CIE Kushiro

www.berlitz.co.jp

www.kyotoenglish.net

Berlitz

Kyoto English

Kyoto

iamatsumoto.com

little-red-english.com

maplekidsenglish.com

www.richardseasyenglish.com

International Academy of Matsumoto

Little Red English School

Maple Kids English

Richard’s Easy English Schools

Matsumoto
www.crossroadsco.com Crossroads Language Studio Matsuyama
www.heart-school.jp Heart English School Mito
www.kidschooljapan.com Kidschool Mobara
www.oasisaoyama.com Oasis Aoyama English Conversation School Morioka
www.arkgaigo.com Ark Gaigo Mukaishima

www.ablc.jp

an-english.com

www.i-beanstalk.com

www.berlitz.co.jp

www.english-studio.jp

grow-school.com

www2.i-kidsacademy.com

www.kakuozan-preschool.com

www.liberkids.jp

www.maple-kids.com

www.mgs-publications.com

www.lyons-japan.com

www.nisjapan.net

www.peppy-kids.com

Abroad Language School

An English Club

Beanstalk International School

Berlitz

English Studio

Grow International Preschool

International Kids Academy

Kakuozan International Preschool

Liber International School

MAPLE KIDS INTERNATIONAL

MGS English School

Mike Lyon’s English School

Nagoya International School

Peppy Kids Club

Nagoya
www.english-please.com English Please Nara

www.omni-international.jp

www6.ocn.ne.jp/~pelapela

www.smartenglishschools.com

Omni International

PelaPela World

Smart English School

Narita
www.eikaiwa-kiwitalk.jp Kiwitalk English Services Niigata
www.michaelsenglishschool.com Michael’s English School Nishiku
www.brightfutures.co.jp Bright Futures Nishinomiya Shi
get-school.freehomepage.com GET School of English Noda-shi
www.k3.dion.ne.jp/~als ALS American Language Services Numazu
www.abcoita.com ABC Oita English School Oita

www.maple-school.com

skyhighme.com

www.sophiazemi.jp

Maple English School

Sky High English Language School

Sophia Zemi

Okayama
www.redroof.jp Red Roof English School Okinawa

www.arkgaigo.com

www.hiroshimaenglish.com

www.onomichienglishroom.com

Ark Gaigo

Hiroshima English School

Onomichi English Room

Onomichi

ae-academy.com

www.berlitz.co.jp

evereveeikaiwa.webs.com

www.global-edu.jp

howdyls.com

www.michaelsenglishschool.com

www.modernenglish.net

www.nova.ne.jp

www.onegengo.com

www.peppy-kids.com

www.properenglish.jp

www.sse-franchise.com

www.volk-germanenglishschool.co…

AE Academy

Berlitz

Evereve Eikaiwa

Global Village

Howdy Language School

Michael’s English School

Modern English

Nova

One Gengo

Peppy Kids Club

Proper English Academy

Smith’s School of English

Volk German & English Language School

Osaka
ocathainenglish.jp OCathain English Ota
www.lingolc.com Lingo Language Center Ritto

www.berlitz.co.jp

oakenglish.weebly.com

www.oakenglishmimuro.weebly.com

www.westgate.co.jp

Berlitz

Oak English

Oak English Mimuro

Westgate Corporation

Saitama
www.joytalk.co.jp Joytalk Sakura
www.lickschool.com Lick English School Sanda

bendaacademy.jimdo.com

bendaacademy.jimdo.com

BENDA

The British English and New Dance Academy

Sanyoonoda-shi

thomasjon2013.wixsite.com/best-…

www.nelseigo.com

BEST English School

Natural English Language School

Sapporo

www.eenglish.jp

www.lingolc.com

E English House

Lingo Language Center

Shiga

www.berlitz.co.jp

www.imaginationink.biz

www.merryhouse.co.jp

www.scholaris.co.uk

www.voimjapan.com

www.westgate.co.jp

Berlitz Japan

Imagination Ink

Merry House

Scholaris English School

Voim Japan

Westgate Corporation

Shizuoka
www.sbs-english.com Step by Step Takamatsu

www.ark-english.com

www.twoelephant.com

Ark English

Two Elephant

Takamutsu
r2e.info Route-2-English Tokuyama, Yamaguchi

www.a-la-francaise.com

www.a-plus-english.net

www.abcinternationalschool.com

www.alis-eikaiwa.jp

www.a-jis.com

www.berlitz.co.jp

bridge-english-school.com

japan.eh-plus.com

www.englishteachers.jp

www.englishpool.net

www.fitnessenglish.com

www.largo-jimbocho.jp

www.global-networking.org

www.gis-j.com

www.jies.jp

www.joytotheworld.info

www.kk-eigo.com

www.kirby-gakuin.com

www.linguaphone.co.jp

www.linguring.com/index.htm

www.nova.ne.jp

www.onegengo.com

paul-emile.jp

route66.co.jp

www.sa-la.jp

www.seiha.com

www.sse-franchise.com

www.sophia-school.com/en

www.bst.ac.jp

www.tokyois.com

www.tokyorainbow.com

toplajp.wix.com/topla

www.volta-associates.com

www.westgate.co.jp

willowbrookschool.com

A La Francaise

A+ English

ABC International School

ALIS English Conversation School

Aoba-Japan International School

Berlitz

Bridge English School

Eh Plus English Education Inc.

English Teachers Tokyo

Englishpool

Fitness English

Fresh Start English School

Global Networking

Gregg International School

Jingumae International Exchange School

Joy To The World

K&K Eigo

Kirby Gakuin

Linguaphone

LinguRing

Nova

One Gengo

Paul-Emile’s School of English, French, Philosophy

Route 66

SALA

Seiha English Academy

Smith’s School of English

Sophia Language School

The British School in Tokyo

TIS Tokyo International School

Tokyo Rainbow International School

Topla

Volta Associates

Westgate Corporation

Willowbrook International School

Tokyo
www.queens-e.net Queens English School Tsu City

www.bernard.co.jp

www.bridges-tsukuba.com

Bernard English School

Bridges International

Tsukuba
www.kgg-60.com Kansai Foreign Language Institute Wakayama

www.sjsk-japan.com/greenhouse

www.ieconsultants.co.jp

sites.google.com/site/stepupeik…

www.tritoneigo.com

Green House

Kulz Academy

Step Up

Triton Eigo

Yokohama

www.helpenglishschool.com

www.teapotenglish.webatu.com

HELP English School

Teapot English School

Yonago
www.abc-es.jp ABC English Preschool Yoshikawa
www.michaelsenglishschool.com Michael’s English School Yuhigaoka
زبان انگلیسی انفرادی